Hayatınızı yönlendirmenin yolu alışkanlıklarınızdan geçiyor

0 42

Gayeniz aşikâr ancak rotanız yok mu? Rutin uygun, hoş de hayata yeni heyecanlar gerekmiyor mu? Yeni ve sağlıklı alışkanlıklar kazanmak, hayatınızı daha kaliteli hale getirmek fikri sizin de aklınızı çelmiyor mu? Her kezinde ‘Ben yapamam, olmuyor’ demekten yoruldunuz mu? Bu noktada alışkanlık kazanmak ve hayatınıza yeni bir istikamet vermek için gereken yol haritasını Psikiyatri Uzmanı Dr. Burak Berber anlatıyor.

Yeni bir alışkanlık kazanmak

Hayatta hepimizin yapmak istediği lakin bir alışkanlık haline getiremediği için yarım kalan davranışları, istekleri vardır. Bu kimi vakit sağlıklı beslenmek, kimi vakit sistemli spor yapmak, kimi vakit kitap okumak kimi vakitse yeni bir hobi edinmek olabilir. Büyük bir motivasyonla başlanan fakat bir türlü ardı gelmeyen isteklerin alışkanlığa dönüşmesi birçoğumuz için imkansız üzere görünebiliyor. Bu noktada yeni bir alışkanlık kazanmak için beyninizi ikna etmeniz gerekiyor. Fakat nasıl? Bu durum sanıldığı kadar kolay değil birçok vakit mevcut bir alışkanlığı bırakmaktan daha sıkıntı olabiliyor. Ki, var olan bir alışkanlığın ne kadar güç bırakıldığını yaşayan bilir. Örneğin sigarayı bırakmak isteyen bir kişi kuvvetli yollardan ve süreçlerden geçer. Kararlı olduğunda ise sonuç muvaffakiyettir.

Sihirli bir formülü var mıdır?

Bizi yeni ve sağlıklı alışkanlıklardan alıkoyan nedir? Motivasyonsa motivasyon, istekse istek… Şöyle ki, rutini seviyor, inançlı alanımızın dışına çıkmayı ise sevmiyoruz. Ancak bir noktadan sonra tatmin duygusu azalmaya başlıyor ve yeni heyecanlar arıyoruz. Hayatta bir hedefimiz olmadan yolumuzu kaybediyoruz. Her gün birebir saatte kalıp işe gitmek rutininin dışına çıkmak istiyor ve muvaffakiyetin, tatmin olma hissinin hazzını yaşamak istiyoruz. Sonuç olarak yeni alışkanlıklara yöneliyoruz. Kimi yazılarda alışkanlık kazanmanın formülleri veriliyor. Ne yazık ki, alışkanlık kazanmanın sihirli bir formülü yahut 21 günlük bir mühletten sonra beynimize yüklenen bir formatı yok. Lakin kararlı bir biçimde uygulandığında bu alışkanlığı kazandıracak tesirli yolları vardır.

Alışkanlık kazanmanın da bir kolayı var

Alışkanlık edinmeyi istemek kolaydır, edinmek ise sıkıntı. Bu noktada sürecin ruhsal art planını bilmek çok değerlidir. Öncelikle tüm alışkanlıklar, alışkanlık döngüsü denilen üç kademeli bir süreç sonucunda oluşur. Alışkanlık döngüsünde başlama işareti, rutin ve ödül basamakları vardır. Birinci basamak başlama işareti yani beynin otomatik pilota geçme etabıdır. Sürecin bu noktasında, beyniniz kararları sonra düşünmek için bir kenara iter. İkinci etap olan rutin, başlangıç işareti oluştuktan sonra yaptığınız tüm hareketleri kapsar. Bu evreler, son evre olan ödül yaşanmadan gerçekleşmez. Ödül, beynin bu hareketi hatırlayıp ileride tekrar etmesine yardımcı olur.

Motivasyon emici; ego tükenmesi

Yeni bir alışkanlık kazanmak istediğimizde bizi durduran motivasyonumuzu düşüren kimi ögeler vardır. Bunların başında ise tükenmek gelir. Tükenmek; bir kişinin niyetlerini, hislerini ve hareketlerini nizama sokma kapasitesinin azalmasıdır. Tükenmek irademiz ile direkt ilişkili olduğu için yeni alışkanlıkların kazanılması noktasında belirleyici olabilir. Bu noktada iradeyi terbiye etmenin yolu, tek başına odaklanmak istediğiniz alışkanlığınızı belirlemektir.

Maksadınızın olmadan bir labirentin içinde dönüp dolaşırsınız

Yeni bir alışkanlık kazanmanın birinci adımı katiyetle gerçekçi ve net amaçlar koymaktır. Bunun için kendinize bir gaye belirleyin. Ancak amacınızı hakikat tabir etmek çok kıymetlidir. Örneğin kilo vereceğim yerine günde 1200 kalori alıp kilo vereceğim derseniz beyniniz için daha ulaşılabilir ve net bir rota belirlemiş olursunuz. Öbür bir örnek verecek olursak, ‘düzenli olarak kitap okuma alışkanlığı kazanacağım’ demek yerine ‘günde şu kadar sayfa kitap okuyacağım’ demelisiniz. Küçük gayeleri tamamladıkça yenilerine geçerek, en sondaki büyük amaca daha kolay bir formda ulaşmış olursunuz.

Planlı ve nizamlı olun

Amacınız aşikâr, bu maksadı günlük uygulayacak biçimde yorumladınız. Artık sıra planlı ve nizamlı olmakta. Örneğin maksadınız kilo vermek. 3 aylık bir müddetiniz varsa üç aylık da bir planınız olmalıdır. Bu noktada günlük olarak üç aylık bir çizelge oluşturabilirsiniz. Hem kat ettiğiniz hem de kalan yolunuzu görebilirsiniz.

Amaçlarınıza ulaşmak için yardımcılar bulun

Sizi amacınızdan uzaklaştıracak öğelerle vedalaşmalı, sizi alışkanlıklarınızı sürdürme konusunda dayanak olacak ögelere yönelmelisiniz. Örneğin ‘Her gün bir bardak yeşil çay içeceğim’ diyerek bir alışkanlık kazanma seyahatine çıktınız. Ofisteki masanızdan ve yakınınızdan öteki çay çeşitlerini ve ziyanlı abur cuburları uzaklaştırın. Size çay içmenizi hatırlatacak bir not olsun, tıpkı vakitte çayınızı da masanızda tutun. Tüketeceğiniz çayı daha istenebilir kılmak için çok hoş bir fincan edinebilirsiniz. Sistemli kitap okumak istiyorsanız ilginizi çeken kitaplar satın almalı ve gözünüzün önüne bir yerlere koymalısınız.

Alışkanlıklarınızı kesimlere bölün

Kendinizi, iradenizi ve beyninizi ikna etmenin en kolay yolu alışkanlıklarımızı kesimlere ayırmaktır. Yani şayet amacınız günde 100 sayfa kitap okumaksa, bunu 50’şer 50’şer olarak iki parta bölebilirsiniz. Örneğin, günde 20 dakika meditasyon yapmayı alışkanlık haline mi getirmek istiyorsunuz? Birinci etapta 10’ar dakikalık kısımlar halinde meditasyon yaparak işe başlamalısınız.

Kendinizi motive edin

Zorlanacağınız, geri düştüğünüz amacınızdan saptığınız anlar olabilir. Kıymetli olan tekrar yapamadım demek yerine kaldığınız yerden devam etmeyi bilmektir. Pes etmeye meylettiğinizi anladığınızda, kendinizi motive etmeyi öğrenmeli, bunun için de size yeterli hissettiren şeylere yönelmelisiniz. Olmuyor, yapamıyorum demeye yakınlaştığınız anda o alışkanlığı kazandığınızda hayatınızın ne istikamette değişeceğini düşünüp, bunları yazarak kendinizi motive etmeyi deneyebilirsiniz.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.